Luật đất đai 2024 quy định hai cơ quan giải quyết tranh chấp đất đai là Tòa án nhân dân và Ủy ban nhân dân

Tranh chấp đất đai là gì?

Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.

Một số tranh chấp đất đai điển hình như: Đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất khi bị người khác chiếm hữu, sử dụng trái phép; Lấn chiếm đất đai; Tranh chấp về ranh giới, mốc giới quyền sử dụng đất; Tranh chấp giữa các chủ sở hữu bất động sản liền kề; Tranh chấp ngõ đi chung …

Các tranh chấp khác liên quan đến đất đai như: tranh chấp về hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; tranh chấp về thừa kế có di sản là quyền sử dụng đất; tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất khi ly hôn và sau khi ly hôn…

Hòa giải có phải là điều kiện bắt buộc trước khi giải quyết tranh chấp đất đai không?

Theo Điều 235 Luật đất đai 2024, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật.

Trước khi Tòa án hoặc Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp. Nói cách khác, hòa giải là điều kiện bắt buộc trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án nhân dân và Ủy ban nhân dân theo Luật đất đai 2024

Điều 236 Luật đất đai 2024 quy định hai cơ quan giải quyết tranh chấp đất đai là Tòa án nhân dân và Ủy ban nhân dân.

Tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân: Tranh chấp về tài sản gắn liền với đất và các tranh chấp mà một bên hoặc các bên tranh chấp có giấy tờ về quyền sử dụng đất do Tòa án nhân dân giải quyết.

Tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân hoặc Tòa án nhân dân: Các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà các bên không có giấy tờ về quyền sử dụng đất thì được lựa chọn Tòa án nhân dân hoặc Ủy ban nhân dân để giải quyết. Khi đó, các bên thực hiện:

• Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này 236 Luật đất đai 2024; hoặc
• Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

Các giấy tờ về quyền sử dụng đất: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật đất đai 2024.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Ủy ban nhân dân theo Luật đất đai 2024

Chủ tịch UBND cấp huyện: Giải quyết tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau.

Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau. Sau thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện mà các bên tranh chấp không khởi kiện hoặc khiếu nại theo quy định tại điểm này thì quyết định giải quyết tranh chấp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có hiệu lực thi hành.

Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, các bên tranh chấp có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính hoặc khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có hiệu lực thi hành.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Giải quyết tranh chấp đất đai mà một bên tranh chấp là tổ chức, người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Chủ tịch UBND cấp tỉnh giải quyết tranh chấp mà một bên tranh chấp là tổ chức, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Sau thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà các bên tranh chấp không khởi kiện hoặc khiếu nại theo quy định tại điểm này thì quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có hiệu lực thi hành.

Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các bên tranh chấp có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính hoặc khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Quyết định giải quyết của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường có hiệu lực thi hành.

 

Liên hệ với Luật Dương Hoàng và Cộng sự, hotline 098 828 1177, email: tuvan@luatduonghoang.com để được cung cấp Dịch vụ Luật sư tư vấn, giải quyết tranh chấp đất đai Chuyên nghiệp – Uy tín – Tận tâm – Hiệu quả.